Cyberbezpieczeństwo magazynów energii: zagrożenia i przepisy
Zdalny dostęp do falowników i baterii zwiększa ryzyko przejęcia magazynów energii. Poznaj skutki ataku z 29.12.2025 i terminy wynikające z ustawy o KSC.
Magazyny energii połączone z instalacjami fotowoltaicznymi są zarządzane zdalnie, a ta wygoda niesie ze sobą nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa całego systemu elektroenergetycznego. Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się ryzyka, jakie skutki mogą mieć ataki oraz jakie przepisy w Polsce już obowiązują lub zaczną obowiązywać.
Dlaczego zdalny dostęp do falowników jest ryzykiem?
Producenci falowników i systemów magazynowania energii potrzebują zdalnego dostępu, aby wgrywać aktualizacje oprogramowania i usuwać błędy. Ta sama droga może jednak posłużyć napastnikowi. Jeśli zabezpieczenia są słabe, przejęcie jednego urządzenia otwiera drogę do kontroli nad większą liczbą instalacji naraz, czyli nad całymi flotami.
Problem nie ogranicza się do jednego kraju ani jednego dostawcy. Podatności wykrywano u producentów z różnych państw, a amerykańscy eksperci wskazywali na ukryte moduły komunikacyjne w chińskich falownikach, a później także w bateriach. Oznacza to, że ocena ryzyka powinna dotyczyć całego łańcucha dostaw, a nie wyłącznie pochodzenia sprzętu.
Domyślne hasła, które wciąż zdarzają się w praktyce
Jednym z najprostszych błędów są domyślne dane logowania, takie jak „admin/admin”, używane w panelach konfiguracyjnych i modułach Wi-Fi. Część producentów blokuje je już na etapie instalacji, jednak nie wszystkie. Instalator powinien każdorazowo sprawdzić, czy hasło zostało zmienione, a właściciel instalacji – czy dostęp zdalny jest włączony tylko wtedy, gdy jest to potrzebne.
Co wydarzyło się 29.12.2025 i jakie miało skutki?
Według raportu CERT Polska atak z 29.12.2025 zerwał łączność źródeł odnawialnych z operatorem dystrybucyjnym. Najważniejszy wniosek dla odbiorców jest taki, że produkcja energii nie została zakłócona. Incydent pokazał jednak, że nawet bez utraty mocy operator może stracić możliwość nadzoru i sterowania, co w skali kraju jest poważnym problemem.
Jaki scenariusz kryzysowy przewiduje raport GRIDLOCK?
Raport „GRIDLOCK” przygotowany przez Centrię we wrześniu 2026 roku nie opisuje rzeczywistego ataku, lecz modeluje ryzyko. Jego założenia pokazują skalę możliwych skutków przejęcia magazynów energii w Wielkiej Brytanii.
| Parametr scenariusza GRIDLOCK | Wartość |
|---|---|
| Liczba jednostek BESS w Wielkiej Brytanii | 1400 |
| Liczba jednostek możliwych do przejęcia | ok. 400 |
| Osoby objęte blackoutem ogólnokrajowym | 67 mln |
| Straty gospodarcze | 2–10 mld funtów |
Według modelu największe zagrożenie wiąże się z atakiem na warstwę sterowania. Mógłby on doprowadzić do sprzecznego ładowania i rozładowywania magazynów, zwłaszcza przy wysokiej generacji z PV, co obciążyłoby sieć w sposób trudny do opanowania.
Jakie przepisy obowiązują w Polsce i kiedy zaczną działać?
Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC) wprowadza obowiązek samorejestracji i wniosku o wpis do Wykazu KSC, a termin upływa 3.10.2026. Od 11.09.2026 zgłaszanie podatności i incydentów do ENISA i CSIRT stanie się wymogiem z wstępnym ostrzeżeniem w ciągu 24 godzin. Pełne wymagania wobec produktów cyfrowych obowiązują od 11.12.2027.
Równolegle trwają prace nad zmianą Warunków Technicznych dla PV i magazynów energii, które mają uwzględniać cyberbezpieczeństwo. Wymagania PME2 odnoszą się już dziś do tej kwestii. Przy projektowaniu i odbiorze instalacji warto sięgać po normy wskazywane jako podstawa domniemania zgodności: ETSI EN 303 645, IEEE 1547.3, UL 2941, IEC 62443 oraz ISO/IEC 27001.
Czy mała firma instalująca PV podlega KSC?
To pytanie pozostaje otwarte. Obowiązek zależy w praktyce od interpretacji przepisów, dlatego jednoosobowe firmy powinny wcześnie wyjaśnić swój status, zanim nadejdzie termin rejestracji.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli masz magazyn energii, sprawdź, czy domyślne hasła zostały zmienione, a zdalny dostęp jest aktywny tylko wtedy, gdy go potrzebujesz. Zapytaj instalatora, czy system spełnia wymagania normatywne i czy producent regularnie publikuje aktualizacje zabezpieczeń. Jeśli jesteś instalatorem, najwyższy czas ustalić, czy Twoja firma znajduje się w Wykazie KSC, i przygotować procedurę zgłaszania incydentów w ciągu 24 godzin. Termin 3.10.2026 jest bliżej, niż się wydaje.
Najczęstsze pytania
Czy magazyny energii mogą zostać przejęte przez hakerów?
Tak, zdalny dostęp do falowników i baterii, który służy do aktualizacji, może zostać wykorzystany do przejęcia kontroli nad flotami instalacji. Ryzyko dotyczy zarówno małych, jak i dużych systemów.
Co wydarzyło się 29.12.2025 w polskiej energetyce odnawialnej?
Atak z 29.12.2025 objął według mediów co najmniej 30 farm wiatrowych i instalacji PV. Zerwał komunikację źródeł OZE z operatorem dystrybucyjnym, nie wpływając jednak na produkcję energii.
Od kiedy instalatorzy PV muszą zgłaszać podatności i incydenty?
Od 11.09.2026 zgłaszanie podatności i incydentów do ENISA i CSIRT ma obowiązywać, a wstępne ostrzeżenie trzeba przekazać w ciągu 24 godzin.
Do kiedy trzeba zarejestrować się w Wykazie KSC?
Termin samorejestracji i wniosku o wpis do Wykazu KSC upływa 3.10.2026. Dla małych jednoosobowych firm instalujących PV objęcie KSC zależy od interpretacji przepisów.
Na podstawie: GlobEnergia. Tekst opracowany redakcyjnie.