18 lis 2026
Prywatność

Dane medyczne a cyberbezpieczeństwo: nowy projekt ustawy po wycieku

Ministerstwo Cyfryzacji szykuje ustawę o ochronie danych medycznych. Sprawdź, kto będzie musiał informować o zagrożeniach i certyfikować procesy bezpieczeństwa.

12.11.2026 — Karolina Dejneka
Close-up of a doctor's hand using a touchscreen tablet, highlighting digital healthcare technology.
Fot. Tima Miroshnichenko / Pexels · Pexels License

Projekt ustawy o ochronie danych medycznych i cyberbezpieczeństwie to odpowiedź rządu na incydent, w którym wyciekły dane 19 mln osób, w tym informacje o zdrowiu. Założenia zostały opublikowane we wtorek w wykazie prac legislacyjnych rządu, a przygotowuje je Ministerstwo Cyfryzacji.

Dlaczego po wycieku danych rząd zmienia zasady dla przetwarzających dane?

Impulsem był wyciek wynikający z naruszenia bezpieczeństwa systemów podmiotu przetwarzającego, czyli firmy lub instytucji, która przechowuje i obsługuje dane na zlecenie innego podmiotu. To ważne rozróżnienie. Administrator danych, czyli np. szpital czy placówka medyczna, odpowiada za pacjentów, ale wiele z nich korzysta z zewnętrznych dostawców chmury, oprogramowania i usług IT. Im więcej takich powiązań, tym większa powierzchnia ataku.

Celem projektu jest zwiększenie odporności na zagrożenia właśnie wtedy, gdy przetwarzanie przekazywane jest podmiotom zewnętrznym. Ustawa nie zmienia więc tylko zasad dla szpitali, lecz przede wszystkim obowiązki firm, które działają w ich imieniu.

Kogo obejmie obowiązek informowania administratorów?

Według założeń obowiązek informacyjny dotyczy podmiotów przetwarzających dane dla ponad 100 administratorów lub dane ponad 100 tys. osób. Poniższa tabela zestawia najważniejsze liczby i progi z projektu.

ParametrWartość w projekcie
Liczba osób dotkniętych wyciekiem19 mln, w tym dane o zdrowiu
Próg obowiązku: liczba administratorówponad 100
Próg obowiązku: liczba osób, których dane są przetwarzaneponad 100 tys.
Częstotliwość przekazywania informacjinie rzadziej niż raz na dwa lata
Adresaci obowiązkupodmioty kluczowe, ważne oraz przetwarzające na dużą skalę

Zakres informacji, które podmiot przetwarzający ma przekazać administratorom, obejmuje zabezpieczenia, dalsze podmioty, do których trafiają dane, miejsce przetwarzania, audyty oraz wyniki testów. Dla administratora oznacza to możliwość realnej oceny, komu powierzył dane, zamiast polegać wyłącznie na zapewnieniach umownych.

Jak wygląda to w praktyce dla placówki?

Dla szpitala lub przychodni kluczowe jest zapisanie w umowach z dostawcami konkretnych obowiązków informacyjnych. Warto określić, jakie dokumenty mają być przekazywane, w jakiej formie i w jakim terminie. Cykl dwuletni to maksimum, a nie zalecenie, więc przy większych zmianach w infrastrukturze można oczekiwać informacji wcześniej.

Czy powierzenie danych medycznych wymaga certyfikacji?

Tak. Projekt wprowadza wymóg certyfikacji procesów cyberbezpieczeństwa dla podmiotów, którym powierza się dane z dokumentacji medycznej. Certyfikacja ma odbywać się w ramach krajowego systemu certyfikacji cyberbezpieczeństwa.

Istotny jest tu zapis, że resort nie przewiduje odrębnego systemu certyfikacji dla ochrony zdrowia. Oznacza to, że dostawcy z sektora medycznego będą oceniani w ogólnym systemie, a nie w osobnym, dedykowanym dla placówek. Dla firm IT, które chcą obsługiwać szpitale, to sygnał, by przygotować dokumentację procesów już teraz.

Jak przekazywać dane do CSIRT NASK?

Projekt przewiduje także możliwość przekazywania informacji o incydentach do CSIRT NASK w ramach usługi Bezpieczne Dane. Dla administratora i dostawcy to kolejny kanał zgłaszania zdarzeń, który warto uwzględnić w procedurach reagowania.

Jak działają powiadomienia o zdarzeniach medycznych?

Projekt przewiduje powiadomienia o zdarzeniach medycznych w aplikacjach mObywatel i mojeIKP. Treść powiadomienia ma zawierać jedynie sygnał, że zdarzenie nastąpiło, bez szczegółów zdrowotnych. Aby zapoznać się z jego treścią, trzeba się uwierzytelnić.

Takie rozwiązanie chroni przed sytuacją, w której ktoś postronny, widząc podgląd wiadomości na ekranie zablokowanym, dowiaduje się o stanie zdrowia użytkownika. Dla pacjenta praktyczna wskazówka jest prosta: warto sprawdzić, czy w ustawieniach telefonu podglądy powiadomień nie pokazują treści na ekranie blokady.

Co się dzieje z dokumentacją, gdy lekarz umiera?

To przypadek, który projekt wyróżnia osobno: śmierć lekarza prowadzącego indywidualną praktykę. Wymaga on wcześniejszego wyznaczenia osoby lub podmiotu, który zabezpieczy dokumentację. Nie można więc czekać na zdarzenie, by zaczynać szukać rozwiązania.

Wyznaczenie takiej osoby lub podmiotu ma być zgłaszane właściwej okręgowej izbie lekarskiej, podobnie jak wszelkie późniejsze zmiany. Dla lekarzy prowadzących własne praktyki to konkretne zadanie administracyjne, które warto rozpisać już teraz, a nie w chwili kryzysu.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla większości pacjentów projekt nie wymaga działania, ale wpływa na to, jak bezpiecznie są przechowywane ich dane. Dla placówek medycznych oznacza konieczność przeglądu umów z dostawcami i procedur na wypadek zdarzeń losowych. Dla firm IT, które obsługują dane zdrowotne, najważniejsza jest certyfikacja i gotowość do przekazywania administratorom szczegółowych informacji o zabezpieczeniach.

Projekt jest na etapie założeń, więc ostateczne brzmienie przepisów może się zmienić. Już teraz jednak widać kierunek: odpowiedzialność za bezpieczeństwo danych medycznych przesuwa się w stronę całego łańcucha podwykonawców, a nie tylko samego administratora.

Najczęstsze pytania

Kto będzie objęty nowym obowiązkiem informacyjnym w projekcie ustawy o ochronie danych medycznych?

Obowiązek dotyczy podmiotów kluczowych, ważnych oraz przetwarzających dane na dużą skalę. Dotyczy także podmiotów przetwarzających dane dla ponad 100 administratorów lub dane ponad 100 tys. osób.

Jak często podmiot przetwarzający ma informować administratorów o stanie zabezpieczeń?

Projekt przewiduje przekazywanie informacji nie rzadziej niż raz na dwa lata. Dotyczy to m.in. zabezpieczeń, dalszych podmiotów, miejsca przetwarzania i audytów.

Czy powierzenie danych z dokumentacji medycznej będzie wymagało certyfikacji?

Tak, projekt zakłada wymóg certyfikacji procesów cyberbezpieczeństwa w ramach krajowego systemu certyfikacji. Resort wskazuje, że brakuje odrębnego systemu dla ochrony zdrowia.

Co się stanie z dokumentacją po śmierci lekarza prowadzącego indywidualną praktykę?

Projekt wymaga wcześniejszego wyznaczenia osoby lub podmiotu, który zabezpieczy dokumentację. Wyznaczenie i zmiany trzeba zgłosić właściwej okręgowej izbie lekarskiej.

Na podstawie: Farmer.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.