Projekt UD504: nowe zasady ochrony danych medycznych po wycieku z MyDr
Projekt ustawy UD504 ma wzmocnić ochronę danych medycznych i cyberbezpieczeństwo w Polsce. Sprawdź, kogo obejmą nowe obowiązki i jakie terminy są znane.
Projekt ustawy UD504 to rządowa inicjatywa, która ma wzmocnić ochronę danych medycznych i cyberbezpieczeństwo w Polsce. Przygotowało go Ministerstwo Cyfryzacji, a jego założenia figurują w wykazie prac Rady Ministrów. Bezpośrednim impulsem był wyciek danych z serwisu MyDr, w którym ujawniono informacje 19 mln osób, w tym dane zdrowotne.
Dlaczego po wycieku z MyDr zmieniają się zasady ochrony danych medycznych?
Skala incydentu pokazała, że dane zdrowotne są jednym z najbardziej wrażliwych zbiorów informacji o obywatelu. Wyciek nie dotyczył jednej placówki, lecz dużej platformy obsługującej pacjentów. Projekt UD504 odpowiada na tę lukę, nakładając wymagania nie tylko na samych lekarzy, ale także na podmioty, które przetwarzają dokumentację na zlecenie.
Warto zauważyć, że cyberbezpieczeństwo w ochronie zdrowia dotyczy coraz częściej nie tylko systemów szpitalnych, lecz również dostawców oprogramowania, chmury i usług wspierających. Dlatego projekt koncentruje się na łańcuchu podwykonawców, a nie wyłącznie na samym świadczeniodawcy.
Kogo obejmą nowe obowiązki?
Projekt przewiduje progi, po których przepisy zaczynają obowiązywać. Wystarczy spełnienie jednego z nich, co oznacza szerszy zakres niż w przypadku wymogu łącznego.
| Kryterium | Wartość progowa |
|---|---|
| Liczba administratorów | ponad 100 |
| Liczba osób, których dane dotyczą | ponad 100 tys. |
| Warunek objęcia | wystarczy spełnienie jednego progu |
Podmioty objęte regulacją mają przekazywać informacje o zabezpieczeniach, lokalizacji danych, podwykonawcach i audytach. Wyniki weryfikacji mają być przedstawiane co najmniej raz na dwa lata.
Jak ma wyglądać certyfikacja cyberbezpieczeństwa?
Certyfikacja procesów cyberbezpieczeństwa ma być obowiązkowa, niezależnie od wielkości podmiotu. Nie obejmie jednak całej organizacji, lecz wybrane procesy: zarządzanie dostępem, aktualizacje, konfigurację systemów oraz kopie zapasowe.
Certyfikacja odbywać się będzie w krajowym systemie certyfikacji cyberbezpieczeństwa, którego podstawą jest ustawa z 25 czerwca 2025 roku. Świadczeniodawcy zyskają obowiązek sprawdzania, czy ich dostawcy posiadają certyfikat. To istotna zmiana, bo dotąd odpowiedzialność za bezpieczeństwo podwykonawcy często była rozmyta.
Informowanie pacjenta o podmiotach zewnętrznych
Projekt przewiduje także zmiany w ustawie o prawach pacjenta. Pacjent ma być informowany o podmiotach zewnętrznych, które przetwarzają jego dokumentację medyczną. Dla osoby korzystającej z usług prywatnej placówki oznacza to większą przejrzystość, kto faktycznie ma dostęp do jej danych.
Co zmienią powiadomienia i usługa Bezpieczne Dane?
Projekt zakłada powiadomienia o zdarzeniach medycznych w aplikacjach mObywatel i mojeIKP. Powiadomienia nie będą zawierać szczegółów zdrowotnych, a dostęp do pełnej treści będzie wymagał uwierzytelnienia. Ma to ograniczyć ryzyko, że wiadomość na ekranie telefonu ujawni informacje o leczeniu osobom postronnym.
Projekt przewiduje również usługę Bezpieczne Dane, która pozwoli sprawdzić, czy własne dane wyciekły. Dane identyfikujące mają być przekazywane do zespołu CSIRT NASK, odpowiedzialnego za reagowanie na incydenty bezpieczeństwa.
Co z dokumentacją lekarza prowadzącego indywidualną praktykę?
Projekt uwzględnia sytuację po śmierci lekarza prowadzącego indywidualną praktykę. Dokumentację ma wtedy przejąć wskazana osoba lub podmiot. Zmiany dotyczące tego wyznaczenia będą zgłaszane okręgowej izbie lekarskiej.
Czy projekt jest zgodny z europejskimi zasadami?
Według analizy zawartej w wykazie prac projekt jest zgodny z Europejską Przestrzenią Danych Zdrowotnych (EHDS), czyli unijnym rozwiązaniem porządkującym wymiana i ochronę danych zdrowotnych. Oznacza to, że polskie przepisy mają wpisywać się w kierunek wyznaczony na poziomie Unii.
Jakie terminy są znane?
| Element projektu | Stan informacji |
|---|---|
| Przyjęcie przez Radę Ministrów | I kwartał 2027 roku |
| Data wejścia przepisów | nieokreślona |
| Wdrożenie powiadomień | nieokreślone |
| Weryfikacja zabezpieczeń | co najmniej raz na dwa lata |
| Testy co dwa lata | bez nowego obowiązku |
Szczegóły i terminy mają być znane po przygotowaniu projektu. Odpowiedzialnym za projekt jest Michał Gramatyka, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji.
Co to oznacza dla Ciebie
Projekt jest na etapie założeń, więc obecnie nie wymaga od pacjenta żadnych działań. Warto jednak już teraz zwracać uwagę na kilka spraw. Po pierwsze, zapytaj swoją placówkę, kto poza nią przetwarza Twoją dokumentację, bo projekt wprowadza obowiązek informowania o takich podmiotach. Po drugie, traktuj powiadomienia z aplikacji państwowych jako sygnał do sprawdzenia szczegółów po zalogowaniu, a nie jako pełną informację o leczeniu. Po trzecie, zachowuj ostrożność wobec nieoczekiwanych wiadomości o wycieku danych i korzystaj z oficjalnych kanałów, gdy usługa sprawdzania wycieku zostanie uruchomiona. Dla lekarzy z indywidualną praktyką najważniejsze jest wyznaczenie osoby lub podmiotu, który przejmie dokumentację na wypadek nieprzewidzianych okoliczności, oraz dbałość o aktualne zgłoszenia do okręgowej izby lekarskiej.
Najczęstsze pytania
Czym jest projekt ustawy UD504?
To projekt Ministerstwa Cyfryzacji, którego celem jest wzmocnienie ochrony danych medycznych i cyberbezpieczeństwa. Jego założenia zostały ujęte w wykazie prac Rady Ministrów.
Kiedy przepisy UD504 zaczną obowiązywać?
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na I kwartał 2027 roku. Data wejścia przepisów w życie nie została jeszcze określona.
Które podmioty muszą spełnić wymogi certyfikacji cyberbezpieczeństwa?
Certyfikacja ma być obowiązkowa niezależnie od progów i obejmuje wybrane procesy, takie jak dostęp, aktualizacje, konfiguracja i kopie zapasowe. Nie dotyczy całego przedsiębiorstwa.
Czy powiadomienia o zdarzeniach medycznych będą zawierać szczegóły zdrowotne?
Nie. Według projektu powiadomienia mają trafiać przez mObywatel i mojeIKP bez szczegółów zdrowotnych, a dostęp do nich wymagać będzie uwierzytelnienia. Termin wdrożenia pozostaje nieokreślony.
Na podstawie: Alert Medyczny. Tekst opracowany redakcyjnie.