18 lis 2026
Zagrożenia i Ataki

Cyberbezpieczeństwo polskich samorządów: co zmieniło się od 2016 roku

Jak zmieniło się cyberbezpieczeństwo polskich urzędów od 2016 roku? Sprawdź dane z badania Fortinet i dowiedz się, gdzie nadal są największe luki.

07.11.2026 — Łukasz Wierzbicki
Security cameras mounted on a building wall providing surveillance and safety.
Fot. Giant Asparagus / Pexels · Pexels License

Cyberbezpieczeństwo polskich samorządów w ostatnich latach zyskało na znaczeniu, o czym świadczą dane z kontynuacji badania Fortinet, przeprowadzonego na 200 urzędach w obu edycjach. Porównanie z 2016 rokiem pokazuje, że zmieniły się zarówno deklaracje, jak i wdrażane rozwiązania, a nadal pozostają obszary wymagające pilnej uwagi.

Jak zmieniło się podejście urzędów do bezpieczeństwa IT?

Zestawienie najważniejszych wskaźników pokazuje skalę zmian między dwiema edycjami badania. Wszystkie wartości pochodzą z tej samej grupy respondentów, czyli osób odpowiedzialnych za IT w urzędach.

Wskaźnik2016 r.Najnowsza edycja
Duża lub bardzo duża waga cyberbezpieczeństwa63%83,5%
Bardzo duża waga cyberbezpieczeństwa15%32%
Samoocena wysokiego lub bardzo wysokiego bezpieczeństwa67%77%
Firewalle nowej generacji (NGFW)61%88,5%
Ochrona przed atakami DDoS58%76,5%
Filtrowanie stron internetowych70%84,5%
Centralne uwierzytelnianie46%60%
Poczta elektroniczna jako najbardziej narażony element68%86%
Podważenie reputacji i zaufania do instytucji jako skutek ataku19%52%

Najmocniej rośnie świadomość skutków incydentów. Odsetek wskazań dotyczących utraty reputacji i zaufania do urzędu niemal potroił się, co oznacza, że ataki są dziś postrzegane przede wszystkim jako problem wizerunkowy, a nie tylko techniczny. Wyciek lub utrata danych nadal zajmuje pierwsze miejsce wśród skutków ataku.

Dlaczego kadry są największym wąskim gardłem?

Paradoks tego badania polega na tym, że urzędy inwestują w narzędzia, ale brakuje ludzi, którzy potrafią je obsługiwać. Połowa badanych wskazuje na brak środków na zatrudnienie specjalistów, a 48% na zbyt małą liczbę pracowników IT. Jeszcze częściej, bo w 72,5% przypadków, pojawia się problem zbyt szerokiego zakresu obowiązków. Jeden informatyk odpowiada więc zwykle za wszystko: od drukarek po zabezpieczenia sieci.

W praktyce oznacza to, że nawet najlepszy firewall wymaga stałej konfiguracji, aktualizacji i nadzoru. Bez tego jego działanie staje się iluzoryczne. Warto przy planowaniu budżetu uwzględnić nie tylko zakup sprzętu, ale też czas pracy osób, które go utrzymają.

Czy samorządy są przygotowane na narzędzia AI?

Sztuczna inteligencja trafia do urzędów szybciej niż regulacje wewnętrzne. Więcej niż co druga badana jednostka nie posiada formalnych zasad korzystania z narzędzi AI, a podobny odsetek nie prowadzi prac nad takimi regulacjami. Luka jest tym bardziej istotna, że pracownicy mogą sięgać po gotowe chatboty czy generatory tekstu bez wiedzy działu IT, przekazując im dane, które powinny pozostać wewnątrz instytucji.

Minimalnym krokiem jest spisanie prostych reguł: jakie dane wolno wprowadzać do zewnętrznych narzędzi, które aplikacje są dozwolone i kto zatwierdza ich użycie.

Jak uszczelnić urząd krok po kroku?

Na podstawie zestawienia można wskazać kilka działań o największym wpływie na poziom bezpieczeństwa:

1. Zacznij od poczty elektronicznej

Skoro poczta jest wskazywana jako najbardziej narażony element przez 86% badanych, to tam warto zacząć: uwierzytelnianie dwuskładnikowe, filtrowanie załączników i regularne szkolenia z rozpoznawania phishingu.

2. Sprawdź, czy masz NGFW i ochronę przed DDoS

Firewalle nowej generacji posiada już 88,5% badanych jednostek, a w 2016 roku około jednej trzeciej nie miała ich wcale. Jeśli Twój urząd należy do tej grupy, który zbiór wymagań należy wypełnić w pierwszej kolejności, zależy od audytu infrastruktury.

3. Scentralizuj dostęp

Centralne uwierzytelnianie wciąż nie jest standardem, bo wdrożyło je 60% urzędów. Zarządzanie kontami z jednego miejsca ułatwia odbieranie uprawnień osobom, które odeszły z pracy.

4. Przypisz odpowiedzialność i przeszkol zespół

Gdy jedna osoba obsługuje wszystkie systemy, nawet drobna awaria staje się poważnym problemem. Wyznaczenie wyraźnego podziału ról oraz regularne szkolenia dla pracowników zmniejszają ryzyko błędów wynikających z przeciążenia.

Co to oznacza dla mieszkańców i pracowników samorządów?

Dla pracowników urzędów wynik badania jest sygnałem, że cyberbezpieczeństwo przestaje być tematem wyłącznie dla informatyków. Osoby obsługujące dane mieszkańców powinny znać podstawowe zasady ostrożności przy poczcie, załącznikach i narzędziach AI. Dla mieszkańców oznacza to, że ich dane w urzędzie są coraz częściej chronione, choć nadal istnieją obszary, w których ochrona wymaga poprawy. Kierownictwa jednostek z kolei powinny traktować kadry IT jako element bezpieczeństwa, a nie tylko koszt.

Najczęstsze pytania

Czy polskie samorządy zwiększyły wydatki na cyberbezpieczeństwo?

Badanie Fortinet pokazuje wyraźny wzrost znaczenia tej dziedziny. Odsetek jednostek, które uznają cyberbezpieczeństwo za ważne lub bardzo ważne, wzrósł z 63% w 2016 roku do 83,5% w kolejnej edycji.

Dlaczego urzędy mają problemy mimo lepszych narzędzi?

Główną przeszkodą są kadry. Badani wskazują na brak pieniędzy na zatrudnienie specjalistów, zbyt małą liczbę pracowników IT oraz zbyt szeroki zakres obowiązków osób odpowiedzialnych za systemy.

Co jest najbardziej narażonym elementem infrastruktury urzędu?

Najczęściej wskazywaną słabością pozostaje poczta elektroniczna. Odsetek takich wskazań wzrósł z 68% w 2016 roku do 86% w najnowszej edycji badania.

Czy urzędy wdrażają zasady korzystania z AI?

Większość badanych jednostek nie ma spisanych reguł dotyczących narzędzi sztucznej inteligencji, a równie wiele nie prowadzi prac nad takimi zasadami.

Na podstawie: ITReseller. Tekst opracowany redakcyjnie.