Phishing numerem jeden w polskich firmach: nowe metody oszustw
Phishing pozostaje najczęstszym cyberatakiem na polskie firmy. Sprawdź, jak działają nowe metody ConsentFix, ClickFix i AI-fix oraz jak się przed nimi bronić.
Phishing, czyli wyłudzanie danych przez podszywanie się pod zaufany podmiot, pozostaje najczęstszym cyberatakiem na polskie firmy, a nowe odmiany wykorzystują coraz bardziej wiarygodne mechanizmy, w tym legalne usługi i domeny.
Jak duża jest skala phishingu w polskich firmach?
Z raportu „Cyberportret polskiego biznesu 2026”, przygotowanego przez ESET i DAGMA Bezpieczeństwo IT, wynika, że 36% badanych firm doświadczyło ataku phishingowego w ciągu ostatnich 12 miesięcy. To wynik, który pokazuje, że zagrożenie nie dotyczy wyłącznie dużych organizacji z rozbudowanymi działami IT.
Równie istotna jest druga liczba z raportu: tylko 57% pracowników potrafi wyjaśnić, czym jest phishing. Oznacza to, że blisko połowa załogi może nie rozpoznać typowej wiadomości oszustów, a to właśnie człowiek najczęściej staje się ogniwem decydującym o sukcesie ataku.
| Wskaźnik z raportu „Cyberportret polskiego biznesu 2026” | Wartość |
|---|---|
| Firmy, które doświadczyły phishingu w ciągu 12 miesięcy | 36% |
| Pracownicy potrafiący wyjaśnić phishing | 57% |
Czym jest ConsentFix i dlaczego omija hasło?
ConsentFix to wariant ataku, w którym przestępcy przejmują stronę i wyłudzają kody autoryzacyjne konta Microsoft. Kluczowe jest to, że atak może doprowadzić do przejęcia tokenów bez znajomości hasła oraz bez przełamywania uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA), jeśli ofiara jest już zalogowana.
Dlaczego to podstęp, a nie luka techniczna?
Mechanizm opiera się na zaufaniu użytkownika do procesu logowania, a nie na słabym haśle. Dlatego samo włączenie MFA nie wystarcza. Pracownik powinien traktować każdą nieoczekiwaną prośbę o potwierdzenie logowania jak sygnał alarmowy.
Jak rozpoznać atak ClickFix?
ClickFix imituje komunikat o błędzie albo weryfikację typu „nie jestem robotem”. Strona nakłania użytkownika do wykonania określonego polecenia, które w rzeczywistości uruchamia złośliwy kod. Ofiara sama wykonuje więc krok, który powinien ją zaniepokoić.
Zasada praktyczna: żadna legalna weryfikacja nie wymaga wpisywania ani uruchamiania poleceń systemowych. Jeśli strona o to prosi, należy ją natychmiast zamknąć.
Dlaczego legalne domeny zwiększają ryzyko?
Ataki AI-fix prowadzą do stron umieszczonych w legalnych domenach firm Anthropic, OpenAI i Microsoft. Adres wygląda wiarygodnie, więc kontrola samej nazwy strony przestaje wystarczać. Trzeba zwracać uwagę na kontekst: skąd pochodzi link, czego dotyczy prośba i czy została oczekiwana.
Jak zabezpieczyć firmę krok po kroku?
- Szkolenia na realistycznych scenariuszach. Symulowane wiadomości phishingowe, dopasowane do branży i codziennych procesów, uczą lepiej niż slajdy z definicjami.
- Jasne zasady zgłaszania. Pracownik powinien wiedzieć, komu i w jakim czasie zgłosić podejrzaną wiadomość, bez obawy o konsekwencje za pomyłkę.
- Niezależna weryfikacja próśb. Nietypowe polecenie przelewu czy zmiany danych logowania warto potwierdzić innym kanałem, np. telefonicznie, a nie odpowiadając na wiadomość.
- Narzędzia wykrywania. Systemy EDR/XDR wykrywają anomalie na stacjach roboczych, a korelacja zdarzeń w SIEM pozwala zauważyć atak zanim rozprzestrzeni się w sieci.
Warto pamiętać o słowach Jakuba Souczka, Senior Malware Researchera w ESET, który w rozmowie z pb.pl podkreśla, że dojrzała organizacja zakłada, iż phishingu nie da się całkowicie wyeliminować, i buduje obronę wielowarstwową.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli prowadzisz firmę lub pracujesz w zespole, nie zakładaj, że wystarczy ostrożność w skrzynce mailowej. Phishing coraz częściej korzysta z zaufanych usług, legalnych domen i kroków, które wykonujesz rutynowo. Najlepszą tarczą jest połączenie wiedzy zespołu, procedur weryfikacji i narzędzi technicznych. Już dziś warto sprawdzić, czy pracownicy wiedzą, komu zgłosić podejrzaną wiadomość i jak potwierdzić nietypową prośbę.
Najczęstsze pytania
Jaki cyberatak jest najczęstszy w polskich firmach?
Według raportu „Cyberportret polskiego biznesu 2026”, przygotowanego przez ESET i DAGMA Bezpieczeństwo IT, najczęstszym cyberatakiem na polskie firmy jest phishing. Dotknął on 36% badanych przedsiębiorstw w ciągu 12 miesięcy.
Czym jest ConsentFix?
ConsentFix to metoda socjotechniczna, w której przestępcy przejmują stronę i wyłudzają kody autoryzacyjne Microsoft. Pozwala to przejąć tokeny dostępu bez znajomości hasła i bez wymagania MFA, o ile ofiara jest już zalogowana.
Na czym polega atak ClickFix?
Atak ClickFix udaje fałszywy błąd albo test „nie jestem robotem”. Ofiara jest namawiana do uruchomienia polecenia, które w rzeczywistości instaluje złośliwy kod.
Dlaczego legalne domeny są wykorzystywane w atakach AI-fix?
Przestępcy umieszczają fałszywe strony w legalnych domenach dużych firm technologicznych, takich jak Anthropic, OpenAI czy Microsoft. Dzięki temu adres wygląda wiarygodnie i łatwiej uśpić czujność użytkownika.
Jak skutecznie chronić firmę przed phishingiem?
Najskuteczniejsze są regularne szkolenia oparte na realistycznych scenariuszach, jasne zasady zgłaszania podejrzanych wiadomości oraz niezależna weryfikacja nietypowych próśb, np. telefonicznie. Warto też wspierać to narzędziami EDR/XDR i korelacją zdarzeń w SIEM.
Na podstawie: pb.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.