Co zmienia nowa ustawa o blokowaniu nielegalnych treści w internecie?

Nowelizacja ma umożliwić blokowanie nielegalnych treści w sieci i wdraża unijny akt DSA. Jest odpowiedzią na weto prezydenta Karola Nawrockiego wobec pierwszej wersji zmian.

Dlaczego prezydent zawetował pierwszą wersję nowelizacji?

Weto dotyczyło pierwszej wersji nowelizacji ustawy o usługach drogą elektroniczną. Według tej wersji wdrożenie unijnego DSA mogło zostać zablokowane, mimo że akt obowiązuje już ponad dwa lata.

Czym jest DSA i dlaczego ma znaczenie dla użytkowników internetu?

DSA, czyli unijne rozporządzenie o usługach cyfrowych, nakłada obowiązki na platformy internetowe. Dotyczy m.in. sposobu moderowania treści i przeciwdziałania nielegalnym materiałom.

Co mogę zrobić, by chronić dziecko przed szkodliwymi treściami w sieci?

Najskuteczniej działa rozmowa z dzieckiem o tym, co ogląda, oraz sprawdzanie ustawień platform, z których korzysta. Treści naruszające zasady można też zgłaszać bezpośrednio w serwisie.

Nielegalne treści w sieci: nowa ustawa i ochrona młodzieży

Sejm uchwalił ustawę o blokowaniu nielegalnych treści w internecie. Wyjaśniamy tło weta, rolę unijnego DSA i to, co zmienia dla rodziców.

Nowelizacja polskiego prawa uchwalona przez Sejm ma umożliwić blokowanie nielegalnych treści w internecie i jest odpowiedzią na styczniowe weto prezydenta Karola Nawrockiego.

Dlaczego prezydent zawetował pierwszą wersję przepisów?

Weto dotyczyło pierwszej wersji nowelizacji ustawy o usługach drogą elektroniczną. Ta wersja mogła zablokować wdrożenie unijnego aktu DSA, który obowiązuje w Unii Europejskiej już ponad dwa lata. Brak krajowych przepisów niesie ryzyko kar finansowych dla Polski ze strony Trybunału Sprawiedliwości UE, dlatego prace nad nową wersją przyspieszono.

Jak przebiegały kolejne etapy prac?

Od weta do uchwalenia ustawy projekt przeszedł kilka szybkich etapów. Poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze z nich.

Etap	Co się wydarzyło
Weto prezydenta	Styczeń, pierwsza wersja nowelizacji ustawy o usługach drogą elektroniczną
Termin wdrożenia DSA	Akt obowiązuje w UE ponad dwa lata
Blok głosowań	Czwartek po południu
Uchwalenie przez Sejm	Pod koniec tygodnia

Czym jest DSA i dlaczego dotyczy zwykłych użytkowników?

DSA to unijne rozporządzenie o usługach cyfrowych. Nakłada obowiązki na platformy internetowe, a najbardziej rygorystyczne wymagania dotyczą tzw. bardzo dużych platform internetowych, czyli VLOP. Są to serwisy, których algorytmy decydują o tym, jakie treści widzi użytkownik. Dla zwykłego odbiorcy oznacza to, że to, co trafia na jego ekran, zależy nie tylko od jego wyborów, lecz także od reguł ustalanych przez platformę.

Dlatego skuteczna regulacja wymaga zaangażowania właśnie tych podmiotów. Sama ustawa krajowa nie wystarczy, jeśli platformy nie zmienią sposobu działania. To ważne dla każdego, kto korzysta z mediów społecznościowych, forów czy serwisów wideo w domu.

Jak chronić dzieci i młodzież przed szkodliwymi treściami?

Premier Donald Tusk zapowiedział natychmiastowe blokowanie mowy nienawiści w internecie. Jak podkreślił, nowe przepisy mają chronić dzieci, uczniów i nauczycieli. Zapowiedź padła po rządowej naradzie zwołanej po atakach w szkołach.

Dr Weronika Dopierała-Kalińska, adiunktka UAM w Poznaniu i medioznawczyni, zwraca uwagę na inne zagrożenie: fora i grupy internetowe, w których przemoc bywa przedstawiana w sposób heroizujący, m.in. z wykorzystaniem nagrań ze zbrodni opatrzonych animowanymi GIF-ami. Jej zdaniem młodzi ludzie, którzy czują się odrzuceni przez system, są szczególnie podatni na takie treści.

Co można zrobić już dziś w domu?

Ustawa zacznie działać dopiero w praktyce, dlatego rodzice nie powinni czekać na zmiany w platformach. Warto:

Rozmawiać z dzieckiem o tym, z jakich serwisów korzysta i co w nich ogląda.
Sprawdzić ustawienia prywatności i filtrowania treści w aplikacjach, których używa dziecko.
Zgłaszać treści naruszające zasady bezpośrednio w serwisie, zamiast tylko je omijać.
Zwrócić uwagę na sygnały wycofania, np. nagłą zmianę zachowania albo nowe, nietypowe grupy znajomych.

Czy blokowanie treści nie uderza w wolność słowa?

To jedno z najczęstszych pytań w debacie o regulacjach internetu. Dr Dopierała-Kalińska uważa, że regulacja treści dla młodzieży nie powinna być rozstrzygana w kategoriach sporu o wolność słowa. Wskazuje też, że w Stanach Zjednoczonych odnotowano pierwsze, niewielkie sukcesy w regulowaniu platform, co pokazuje, że działania są możliwe, choć wymagają czasu.

Ekspertka apeluje również do mediów i polityków, aby nie wykorzystywali tematu w grze politycznej. Część mediów tradycyjnych, według niej, ulega presji klikalności w sytuacjach kryzysowych, co może utrudniać rzetelną rozmowę o zagrożeniach.

Co to oznacza dla Ciebie?

Nowa ustawa nie zmieni od razu tego, co widzisz w sieci, ale wyznacza kierunek. Jeśli masz dzieci lub uczniów pod opieką, najbardziej praktyczne jest połączenie zmian prawnych z codzienną uwagą: rozmową, sprawdzaniem ustawień i zgłaszaniem niepokojących treści. Nauczyciele i rodzice powinni też śledzić, jakie konkretne treści zostaną zablokowane po wejściu przepisów w życie, bo to pokaże, jak szeroko będą stosowane. Ostatecznie ochrona młodych użytkowników zależy zarówno od państwa, jak i od platform oraz od dorosłych, którzy na co dzień są obok nich.