Cyberbezpieczeństwo przemysłu: jak chronić się przed atakami OT

Niemal co druga firma przemysłowa na świecie doświadczyła cyberincydentu w ciągu ostatniego roku, a zagrożenia dotyczą nie tylko samych systemów OT, ale coraz częściej równocześnie środowisk IT i OT.

Polskie przedsiębiorstwa znalazły się w szczególnie trudnej sytuacji. Wraz z nowelizacją ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) i wdrażaniem dyrektywy NIS2 wiele firm przemysłowych objęły nowe przepisy, stawiając je pod rosnącą presją z dwóch stron — cyberprzestępców i regulatorów. Szefom firm grożą wysokie kary za naruszenia nowych obowiązków.

Skalę problemu pokazują liczby

Raport Fortinetu ujawnia niepokojące trendy w sektorze przemysłowym:

Wskaźnik	Wartość
Firmy doświadczające cyberincydentów OT	~50%
Ataki jednocześnie na IT i OT	60%
Firmy, gdzie ataki wpłynęły na przychody	42%
Przedsiębiorstwa z przestojami produkcji	~50%
Firmy używające systemów 11-30 lat starych	~20%
Firmy powierzające nadzór OT dyrektorom cyberbezpieczeństwa (2025)	52%
Firmy powierzające nadzór OT dyrektorom cyberbezpieczeństwa (2022)	16%

Co to oznacza: Cyberbezpieczeństwo systemów OT (Operational Technology) przestało być marginalnym zagadnieniem. Przestoje produkcji bezpośrednio przekładają się na straty finansowe, a 42 proc. firm przyznało, że cyberataki miały wpływ na ich przychody. Zmiana w strukturze nadzoru — od 16 proc. w 2022 roku do 52 proc. w 2025 roku firm powierzających to zadanie dyrektorom cyberbezpieczeństwa — pokazuje, że branża wreszcie traktuje to jako priorytet.

Regulacje rosną szybciej niż gotowość firm

Dyrektywa NIS2 narzuca na podmioty kluczowe i ważne nowe obowiązki w zakresie zarządzania ryzykiem cybernetycznym i raportowania incydentów. To nie są rekomendacje — to wymogi prawne, a ich naruszenie grozi wysokimi karami.

W Polsce nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa wciągnęła do systemu regulacji wiele firm przemysłowych, które wcześniej mogły działać z mniejszą kontrolą. Jednocześnie sektor przyspiesza inwestycje w automatyzację, analitykę i integrację systemów produkcyjnych z IT — co zwiększa powierzchnię ataku.

Analitycy z MarketsandMarkets spodziewają się, że wydatki na bezpieczeństwo OT zwiększą się ponad 2-krotnie w ciągu 5 lat. To jasny sygnał: firmy będą musiały inwestować znacznie więcej, aby spełnić nowe wymogi i chronić się przed zagrożeniami.

Starsze systemy — większe problemy

Jedną z największych przeszkód jest wiek infrastruktury. Niemal co piąte przedsiębiorstwo na świecie korzysta z systemów przemysłowych liczących od 11 do 30 lat. Systemy tej generacji nie były projektowane z myślą o cyberbezpieczeństwie, a ich modernizacja jest kosztowna i czasochłonna.

Kiedy firma musi jednocześnie:

• Utrzymywać starsze systemy w ruchu
• Wdrażać nowe technologie
• Spełniać nowe regulacje
• Bronić się przed cyberatakami

…zarządzanie ryzykiem staje się niezwykle skomplikowane.

Jak budować odporność cybernetyczną?

Punkt 1: Pełna widoczność infrastruktury

Pierwszym krokiem jest zrozumienie, co dokładnie masz w sieci. Raport Fortinetu wskazuje paradoks: wraz ze wzrostem dojrzałości cyberbezpieczeństwa maleje odsetek firm deklarujących pełną kontrolę nad środowiskami OT. Trzy przedsiębiorstwa na pięć oceniają ją obecnie na poziomie około 75 proc.

To oznacza, że nawet firmy zaawansowane w cyberbezpieczeństwie nie mają pełnego wglądu w swoją infrastrukturę. Bez widoczności nie można efektywnie zarządzać ryzykiem.

Punkt 2: Segmentacja sieci

Segmentacja to podział sieci na mniejsze, izolowane strefy. Jeśli atakujący dostanie się do jednej strefy, nie będzie automatycznie mieć dostępu do całej infrastruktury. To fundamentalna strategia obrony głębokiej.

Punkt 3: Podejście Zero Trust

Zero Trust to strategia, w której każdy użytkownik i każde urządzenie podlegają weryfikacji przed uzyskaniem dostępu do zasobów — niezależnie od tego, czy są wewnątrz sieci, czy na jej obrzeżu. Nie ma “zaufanych” stref; wszystko musi być weryfikowane.

Punkt 4: Integracja zespołów IT i OT

To może być największa bariera organizacyjna. W wielu firmach zespoły IT (zajmujące się sieciami i komputerami biurowymi) i OT (zajmujące się systemami produkcyjnymi) pracują niezależnie, czasem w konflikcie.

Joanna Chmielak, Enterprise Sales Manager w Fortinecie, podkreśla: “W wielu organizacjach kluczową barierą pozostaje brak współpracy między zespołami IT i OT. Dlatego budowanie cyberodporności wymaga nie tylko integracji systemów, ale także jasnego podziału ról, współpracy i integracji kompetencji w całej organizacji”.

Budowanie cyberodporności wymaga wspólnego języka, zrozumienia celów obu zespołów i jasnego podziału odpowiedzialności.

Cyberbezpieczeństwo musi być integralnym elementem

Eksperci są zgodni: cyberbezpieczeństwo nie może być traktowane jako dodatkowa warstwa ochrony, którą “nakłada się” na istniejące systemy. Musi być integralnym elementem architektury systemów i procesów, uwzględnianym już na etapie ich projektowania i wdrażania.

To oznacza zmianę mentalności — od podejścia “zabezpieczmy, co mamy” do “projektujmy bezpiecznie od początku”. Dla firm, które już działają z zastaną infrastrukturą, to wyzwanie, ale konieczne.

Podsumowanie: Presja z obu stron

Polskie firmy przemysłowe stoją przed wyborem: albo zainwestują w cyberbezpieczeństwo teraz, albo będą musiały liczyć się z konsekwencjami — zarówno finansowymi (przestoje produkcji, straty przychodów), jak i prawnymi (kary za naruszenia regulacji).

Wydatki na bezpieczeństwo OT będą rosnąć, ale to nie jest marnotrawstwo — to inwestycja w ciągłość biznesu. Firmy, które zaczną budować cyberodporność dzisiaj, będą lepiej przygotowane na jutro.