Dlaczego dzieci powinny rozumieć ograniczenia narzędzi AI?

Młodzi użytkownicy coraz częściej korzystają z AI bez jasnych zasad, a część z nich sięga po chatboty w poszukiwaniu wsparcia emocjonalnego. Dlatego eksperci NASK podkreślają potrzebę edukacji o tym, czym te narzędzia są, a czym nie są.

Czym jest wiedza.cert.pl?

To serwis uruchomiony przez NASK – Państwowy Instytut Badawczy, który ma pomagać w zdobywaniu wiedzy o bezpieczeństwie w cyberprzestrzeni.

Co oznacza projekt EZD RP i jak wypadł w liczbach?

EZD RP, finansowany w ramach KPO, zrealizował 3102 wdrożenia zamiast planowanych 2 tys. oraz przeszkolił 206 tys. uczestników zamiast planowanych 75 tys. Projekt dobiega końca.

Jak zgłosić niebezpieczne treści w sieci?

Zgłoszenia dotyczące szkodliwych treści online przyjmuje Dyżurnet.pl, prowadzony przez NASK. Warto zgłaszać materiały, które zagrażają dzieciom, zanim się rozprzestrzenią.

NASK o bezpieczeństwie w sieci: AI, dzieci i Szczyt IGF Polska

Q: Kto organizuje Szczyt Cyfrowy IGF Polska?

Wydarzenie przygotowują Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – Państwowy Instytut Badawczy oraz Instytut Łączności. Kolejna edycja odbywa się w Bydgoszczy.

Jak NASK chroni dzieci i młodzież w internecie? Sprawdź, czym jest Szczyt Cyfrowy IGF Polska oraz jakie projekty instytut prowadzi na rzecz bezpieczeństwa w…

Szczyt Cyfrowy IGF Polska to cykliczne spotkanie, na którym rząd, instytucje badawcze i eksperci rozmawiają o bezpieczeństwie i rozwoju internetu w Polsce. Organizatorami są Ministerstwo Cyfryzacji, NASK – Państwowy Instytut Badawczy oraz Instytut Łączności, a kolejna edycja odbywa się w Bydgoszczy. Wydarzenie dobrze pokazuje, jak wiele obszarów – od edukacji po infrastrukturę – łączy się dziś z ochroną użytkowników sieci.

Kto stoi za Szczytem Cyfrowym i jaką rolę odgrywa NASK?

Za przygotowanie wydarzenia odpowiadają wspólnie trzy podmioty: resort cyfryzacji, który kieruje go przez wicepremiera i ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, NASK oraz Instytut Łączności. NASK, jako państwowy instytut badawczy, wnosi do tej współpracy praktyczne doświadczenie w obszarze cyberbezpieczeństwa.

Instytut prowadzi kilka działań jednocześnie. Obejmują one edukację, reagowanie na zagrożenia oraz budowanie narzędzi dla zwykłych użytkowników. Warto je znać, bo część z nich jest dostępna bez żadnych formalności.

Serwisy, z których może korzystać każdy

NASK uruchomił serwis wiedza.cert.pl, który gromadzi materiały o bezpieczeństwie w sieci. Rozbudowywany jest także serwis moje.cert.pl. Oba miejsca są dobrym punktem wyjścia dla osób, które chcą zrozumieć podstawowe zagrożenia, zanim zaczną stosować konkretne zabezpieczenia.

Zespoły odpowiedzialne za konkretne obszary

W instytucie działają wyspecjalizowane zespoły. Martyna Różycka kieruje Dyżurnet.pl, Anna Rywczyńska – Działem Profilaktyki Cyberzagrożeń, Julia Piechna – Zespołem Projektów Społecznych i Współpracy Międzynarodowej, a Magdalena Wilczyńska – Pionem Ochrony Informacyjnej Cyberprzestrzeni. Ten podział pokazuje, że bezpieczeństwo w sieci wymaga zarówno reagowania, jak i pracy edukacyjnej.

Jak chronić dzieci przed ryzykiem związanym z AI?

Najmocniej wybrzmiewa dziś wątek sztucznej inteligencji. Według informacji przekazanych przez NASK dzieci korzystają z AI masowo, często bez jasno określonych zasad. Część młodych użytkowników traktuje chatboty jako źródło emocjonalnego wsparcia, co wymaga uwagi ze strony rodziców i nauczycieli.

Anna Rywczyńska z NASK – Państwowego Instytutu Badawczego wyraziła to w jednym zdaniu: „Uświadamiajmy najmłodszym, że narzędzia AI to poradnik, a nie lekarz czy przyjaciel”.

Z tej myśli wynika prosty wniosek praktyczny. Dziecko powinno wiedzieć, że odpowiedzi chatbota nie są zweryfikowaną poradą medyczną ani relacją z człowiekiem, który rozumie jego sytuację.

Kroki, które warto wdrożyć w domu

Porozmawiaj z dzieckiem o tym, do czego używa AI i jakie pytania zadaje.
Ustal wspólne zasady: co wolno pytać chatbota, a kiedy trzeba zwrócić się do dorosłego lub specjalisty.
Jeśli dziecko szuka w AI pocieszenia, potraktuj to jako sygnał do rozmowy, a nie tylko problem techniczny.
Sprawdzaj, czy korzystane narzędzia mają ograniczenia wiekowe i jakie informacje zbierają.

Co zrobić, gdy trafisz na szkodliwe treści?

Szkodliwe materiały w sieci nie znikają same. Dyżurnet.pl, prowadzony przez NASK, przyjmuje zgłoszenia dotyczące treści zagrażających dzieciom i młodzieży. Zgłoszenie jest najszybszą drogą, by taki materiał został zauważony przez odpowiednie służby.

Przed zgłoszeniem warto zachować spokój i nie udostępniać treści dalej, nawet w dobrej wierze. Udostępnienie często rozprzestrzenia materiał.

Jakie znaczenie mają projekty państwowe dla zwykłych użytkowników?

Projekt EZD RP, finansowany w ramach KPO, pokazuje skalę zainteresowania usługami cyfrowymi. Zamiast planowanych 2 tys. wdrożeń zrealizowano 3102, a zamiast 75 tys. planowanych uczestników szkoleń – 206 tys. Projekt dobiega końca.

Wskaźnik EZD RP	Plan	Wynik
Wdrożenia	2 tys.	3102
Uczestnicy szkoleń	75 tys.	206 tys.

Różnica między planem a wynikiem jest wyraźna. Oznacza ona, że zapotrzebowanie na cyfrowe kompetencje w administracji i wśród obywateli było większe, niż zakładano. Dla czytelnika to sygnał, że warto uczyć się obsługi usług cyfrowych i zasad bezpieczeństwa, zanim staną się obowiązkowe.

Jakie inne inicjatywy NASK warto znać?

Instytut angażuje się również w rozwój kadr. Polska drużyna w European Cybersecurity Challenge, rywalizacji odbywającej się 12 października w Bochum w Niemczech, była trenowana przez specjalistów z NASK. To pokazuje, że praca nad bezpieczeństwem obejmuje także kształcenie młodych talentów.

NASK współpracuje również z PGE Polska Grupa Energetyczna przy projekcie centrów danych, które mają ogrzewać miasta. Połączenie infrastruktury IT z ciepłownictwem to przykład tego, jak technologia cyfrowa wchodzi w codzienne potrzeby mieszkańców.

Co to oznacza dla Ciebie?

Dla przeciętnego użytkownika najważniejsze jest to, że bezpieczeństwo w sieci zaczyna się w domu, a nie w urzędzie. Rozmowa z dziećmi o AI, sprawdzenie dostępnych poradników na wiedza.cert.pl oraz znajomość miejsca zgłaszania szkodliwych treści to działania, które można podjąć od zaraz. Szczyt Cyfrowy i projekty NASK pokazują kierunek, w którym zmierza państwo, ale codzienna ochrona zależy od nawyków każdego z nas.