Fałszywe połączenia z ofertą pracy: fala oszustw w Wielkiej Brytanii

Oszukańcze połączenia z propozycją pracy w Wielkiej Brytanii nasilają się w tempie, które niepokoi brytyjski urząd ochrony danych ICO. Zjawisko pokazuje, jak łatwo przestępcy wykorzystują telefon do budowania zaufania i wyłudzania informacji, a także dlaczego warto znać kilka prostych zasad obrony.

Jak wygląda skala problemu w Wielkiej Brytanii?

We wrześniu do ICO wpłynęło ponad 3 600 skarg dotyczących tego typu połączeń. To niemal trzykrotnie więcej niż w lipcu i najwyższy wynik od pięciu lat. ICO podkreśla jednak, że zgłoszenia obejmują tylko część zjawiska: rzeczywisty zasięg liczy się w milionach odbiorców.

Wskaźnik	Dane
Skargi do ICO we wrześniu	ponad 3 600
Wzrost względem lipca	niemal trzykrotny
Najwyższy wynik skarg	od pięciu lat
Szacowany zasięg według ICO	miliony odbiorców

Taka dysproporcja między zgłoszeniami a skalą rzeczywistą jest typowa dla oszustw telefonicznych. Wiele osób nie zgłasza próby, bo rozmowa wydaje się zbyt krótka lub zbyt banalna.

Czym jest oszustwo rekrutacyjne i dlaczego jest groźne?

Według Simona Fella z Communications Crime Strategy Group „najprawdopodobniej mamy do czynienia z oszustwem rekrutacyjnym”, co podaje Londynek.net. Schemat opiera się na obietnicy łatwego zarobku za pracę w niepełnym wymiarze godzin. Ofiara, zainteresowana dodatkowym dochodem, łatwiej przekazuje dane lub podąża za instrukcjami.

Eksperci ICO wskazują trzy główne zagrożenia:

• Przekierowanie na fałszywe ogłoszenia o pracę, gdzie wyłudza się dane osobowe i dokumenty.
• Pranie pieniędzy (money muling), czyli wykorzystanie własnego konta bankowego do przepuszczania cudzych środków. Ofiara może ponieść odpowiedzialność prawną, mimo że działała nieświadomie.
• Phishing, czyli podszywanie się pod pracodawcę lub instytucję w celu kradzieży haseł.

Warto pamiętać, że bazy numerów telefonów są sprzedawane w dark webie. Oznacza to, że jeden kontakt z oszustem może prowadzić do kolejnych prób, także przez wiadomości.

Jak chronić się przed fałszywymi połączeniami? Krok po kroku

1. Nie odbieraj połączeń z nieznanych numerów, jeśli nie spodziewasz się telefonu. Pozwól, by rozmowa trafiła na pocztę głosową.
2. Nie ufaj numerowi na ekranie. Spoofing sprawia, że numer może wyglądać na lokalny, zaufany lub należący do znanej firmy.
3. Nie przekazuj danych przez telefon. Prawdziwy pracodawca nie będzie wymagał numeru PESEL, hasła czy danych bankowych w pierwszej rozmowie.
4. Zgłaszaj podejrzane numery operatorowi. Firmy telekomunikacyjne przekazują raporty do Ofcom i współpracują z organami ścigania.
5. Włącz wyciszanie nieznanych numerów w WhatsApp, jeśli korzystasz z tego komunikatora.

Jaką rolę odgrywają operatorzy i platformy?

Firmy telekomunikacyjne współpracują z regulatorem Ofcom oraz organami ścigania, a działania koordynowane są także z Meta, właścicielem WhatsApp. Platforma informuje, że co roku blokuje miliony kont podejrzanych o złośliwe działania. Ta ochrona nie zastępuje jednak czujności użytkownika, bo oszuści szybko zmieniają metody.

Andy Curry, szef dochodzeń karnych w ICO, zwraca uwagę, że część połączeń jest generowana z zagranicy. To utrudnia ściganie sprawców i tłumaczy, dlaczego problem nie znika mimo kolejnych działań.

Rząd Wielkiej Brytanii w listopadzie ubiegłego roku zapowiedział wyeliminowanie spoofingu w ciągu roku. Do czasu realnego efektu użytkownicy muszą polegać na własnych nawykach.

Co to oznacza dla Ciebie?

Oszustwa telefoniczne nie znają granic, a schemat z ofertą pracy może trafić do każdego, kto szuka dodatkowych dochodów. Najważniejsza zasada brzmi: prawdziwa rekrutacja nie zaczyna się od niespodziewanego telefonu z żądaniem danych. Jeśli dostajesz taką ofertę, zweryfikuj firmę samodzielnie, korzystając z oficjalnej strony, a nie numeru z rozmowy. Przy wątpliwościach nie przelewaj pieniędzy na cudze konto i nie udostępniaj własnego konta innym osobom.