17% biur rachunkowych padło ofiarą cyberataku. Jak się bronić?

Każde szóste biuro rachunkowe w Polsce doświadczyło cyberataku w ciągu ostatnich 12 miesięcy, a wiele z nich nawet o tym nie wie. Raport fillup k24 „Barometr nastrojów polskich księgowych 2026” ujawnia alarmujące statystyki: 17% organizacji potwierdziło incydent bezpieczeństwa, 61,6% nie doświadczyło naruszeń, ale aż 21,4% respondentów nie potrafiło jednoznacznie stwierdzić, czy padli ofiarą ataku. Badanie obejmowało 578 księgowych i pokazuje, że cyberbezpieczeństwo stało się kluczowym wyzwaniem dla całej branży.

Dlaczego biura rachunkowe są coraz częściej atakowane?

Biura rachunkowe stały się atrakcyjnym celem dla cyberprzestępców z kilku powodów. Cyfryzacja księgowości, rozwój usług chmurowych oraz integracja z systemami administracji publicznej — zwłaszcza Krajowy System e-Faktur (KSeF) — sprawiają, że organizacje finansowe przechowują coraz więcej wrażliwych danych w formie cyfrowej. Dane klientów, informacje o transakcjach, raporty finansowe i dokumenty podatkowe stanowią złoto dla cyberprzestępców.

Problem pogłębia się tym, że wiele biur rachunkowych pracuje na przestarzałych systemach. Jak wyjaśnia Daniel Radlicki z fillup: „W biurach rachunkowych często napotykamy na poważny problem strukturalny: stanowiska pracy bywają celowo nieaktualizowane z uwagi na przestarzałe, lokalne oprogramowanie księgowe, którego nie można już zaktualizować, a które jest wciąż niezbędne do obsługi klientów. Praca na takim starym systemie tworzy idealne warunki do ataku, pozbawiając użytkownika podstawowych zabezpieczeń”. To oznacza, że nawet jeśli księgowi chcieliby chronić swoje systemy, nie mogą tego zrobić bez ryzyka utraty dostępu do krytycznego oprogramowania.

Jakie są najpowszechniejsze ataki na biura rachunkowe?

Badanie pokazuje, że zagrożenia różnią się zarówno metodą, jak i skutkami. Oto ranking najczęstszych ataków, które dotknęły polskie biura rachunkowe:

Typ ataku	Procent poszkodowanych organizacji
Phishing i próby wyłudzeń	60,0%
Wirusy i trojany	45,7%
Malware	37,1%
Awarie sprzętu i błędy konfiguracyjne	34,3%
Spyware i keyloggery	17,1%

Socjotechnika pozostaje niezmiennie największym zagrożeniem. Phishing — czyli wysyłanie podszywających się pod zaufane źródła wiadomości e-mail — stanowi 60% wszystkich ataków. Ataki te są skuteczne, ponieważ wykorzystują naturalną skłonność człowieka do zaufania. Księgowy, który otrzyma wiadomość pozornie od swojego szefa lub klienta z prośbą o przesłanie danych lub kliknięcie linku, może nieświadomie otworzyć drzwi dla cyberprzestępców.

Wirusy i trojany (45,7% przypadków) oraz malware (37,1%) stanowią drugie i trzecie największe zagrożenie. Te złośliwe oprogramowania mogą być zainstalowane poprzez pobranie załącznika, kliknięcie na zanieczyszczony link lub odwiedzenie zainfekowanej strony internetowej. Szczególnie niebezpieczne są spyware i keyloggery (17,1% przypadków), które rejestrują wszystkie naciśnięcia klawiszy i mogą prowadzić do przejęcia firmowych skrzynek pocztowych oraz dostępu do poufnych informacji finansowych.

Co to oznacza dla Ciebie — jeśli pracujesz w biurze rachunkowym lub zarządzasz finansami firmy?

Jeśli pracujesz w biurze rachunkowym lub odpowiadasz za bezpieczeństwo danych finansowych w swojej organizacji, raport powinien Cię zaniepokoić z kilku powodów:

Po pierwsze, zagrożenie jest realne i bliskie. Jedno na sześć biur rachunkowych padło ofiarą ataku. To nie jest teoretyczne zagrożenie — to rzeczywistość dla tysięcy organizacji w Polsce.

Po drugie, możesz nie wiedzieć, że zostałeś zaatakowany. Aż 21,4% respondentów nie potrafiło stwierdzić, czy ich firma była celem ataku. Oznacza to, że cyberprzestępcy mogą działać w cieniu, kradnąc dane lub monitorując działalność bez Twojej wiedzy.

Po trzecie, ataki mogą mieć katastrofalne skutki dla Twoich klientów. Jeśli biuro rachunkowe padnie ofiarą ataku, narażeni są nie tylko jego pracownicy, ale przede wszystkim klienci, których dane finansowe mogą zostać skompromitowane. To oznacza odpowiedzialność prawną i utratę zaufania.

Jak się chronić — praktyczne kroki dla biur rachunkowych

Autorzy raportu podkreślają, że wraz z upowszechnianiem KSeF i usług chmurowych cyberbezpieczeństwo staje się dla księgowości równie ważne jak znajomość przepisów podatkowych. Aby skutecznie chronić dane finansowe, współczesne organizacje księgowe powinny wdrożyć rygorystyczne standardy bezpieczeństwa IT.

Pierwszym krokiem jest edukacja pracowników. Ponieważ człowiek pozostaje największym zagrożeniem (60% ataków to phishing), każdy księgowy powinien przejść szkolenie z rozpoznawania podejrzanych wiadomości e-mail. Pracownicy muszą wiedzieć, że nigdy nie powinni klikać na linki w nieznanych wiadomościach ani pobierać załączników od nieznanych nadawców.

Drugim krokiem jest aktualizacja systemów tam, gdzie to możliwe. Chociaż wiele biur pracuje na starym oprogramowaniu, należy regularnie aktualizować systemy operacyjne, przeglądarki i oprogramowanie antywirusowe. Każda aktualizacja zawiera poprawki bezpieczeństwa, które zamykają luki, które cyberprzestępcy mogą wykorzystać.

Trzecim krokiem jest wdrożenie uwierzytelniania wieloskładnikowego (MFA). Jeśli ktoś ukradnie hasło do skrzynki pocztowej lub systemu księgowego, MFA uniemożliwi mu zalogowanie się bez drugiego czynnika (np. kodu z aplikacji mobilnej).

Czwartym krokiem jest regularne tworzenie kopii zapasowych. W przypadku ataku ransomware, który szyfruje dane i żąda okupu, posiadanie aktualnych kopii zapasowych pozwala przywrócić pracę bez płacenia cyberprzestępcom.

Piątym krokiem jest monitorowanie dostępu do danych. Organizacje powinny śledzić, kto ma dostęp do jakich danych i czy dostęp jest rzeczywiście potrzebny. Zasada najmniejszych uprawnień — pracownik ma dostęp tylko do danych niezbędnych do wykonania swojej pracy — zmniejsza ryzyko wewnętrznych zagrożeń.

Rola KSeF i systemów chmurowych w bezpieczeństwie

Krajowy System e-Faktur (KSeF) i inne systemy administracji publicznej stanowią nowy wymiar zagrożeń dla biur rachunkowych. Z jednej strony, cyfryzacja zwiększa efektywność pracy. Z drugiej strony, integracja z systemami publicznymi oznacza, że dane muszą być przechowywane i przesyłane bezpiecznie.

Usługi chmurowe oferują pewne korzyści — dane są przechowywane na serwerach dostawcy, który inwestuje w bezpieczeństwo. Jednak biura rachunkowe muszą upewnić się, że wybrany dostawca chmury spełnia odpowiednie normy bezpieczeństwa i zgodności z prawem (np. RODO). Umowa z dostawcą chmury powinna zawierać jasne warunki dotyczące ochrony danych, dostępności usługi i procedur w przypadku incydentu bezpieczeństwa.

Cyberbezpieczeństwo w biurach rachunkowych nie jest już luksusem — to konieczność. Organizacje, które zignorują to zagrożenie, ryzykują nie tylko utratę danych, ale także odpowiedzialność prawną wobec klientów i organów nadzoru.